گفت ، تا آن كلمه‌اى كه گفت و هيچ حيله و تدبير از براى رفو كردن آن پيدا نكردند و ملجأ شدند كه بگويند اوّل آنكه طبيعت نحس داشت و خوى تكبّرى و نخوت زشت داشت ، دويم آنكه طينت او را خدا چنان به اين نحسى و زشتى سرشته بود كه تغيير و تبديل آن ممكن عمر نبود ، سوّم آنكه آن طينت زشت واداشت او را كه بدون اختيار آن سخن را انداخت ، چهارم آنكه معنى ظاهر آن آن قدر زشت است كه نمىشود گفت ظاهر آن را اراده كرده و نهايت زشتى آن ، قرينهء قطعيّه است كه چيز ديگر خواسته و معنى لغوى آن را نخواسته . سوّم تماشا كنيد طينت و خلق و طبيعت و خوى عمر را كه تا به چه مرتبه نحس و زشت و درشت و با كبر و نخوت بود و چقدر سخنان زشت و حركات درشت ناشايست او در عالم هنوز منتشر است كه معاندين آن را در نزد شيعه و سنّى آشكار و بر ملا مىبينند به حدّى كه آن را در مقام عذر خواهى ذكر مىكنند . چهارم ببينيد زشتى آن سخن چقدر است كه چنين طينت و طبيعت را عذر آن قرار مىدهند و روپوش او مىكنند . پنجم مشاهده نمائيد كه چگونه حلال‌زادهء عالم دانشمند خوش خلق مهربان با جرأت را خليفهء پيغمبر و شفيعهء روز محشر مىدانند . و شايد عمر به جهت آن حسبنا كتاب اللّه گفت و اين فضلاى دانشمند به جهت آن او را خليفه و جانشين رسول خدا مىدانند كه خدا در كتاب خود فرموده لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ 173 ( توبه ) و فرموده وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ 174 ( قلم ) و فرموده وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ 175 ( آل عمران ) و فرموده وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً 176 ( فرقان ) و فرموده فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَكَ وَ لا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا 177 ( هود ) و فرموده ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ 178 ( نحل ) و فرموده وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ 179 ( حم سجده ) و فرموده هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ 180 ( زمر ) و فرموده أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ 181 ( يونس ) و فرموده وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا